Emsal Fiyatlarının Ortalamasıyla Kamulaştırma Bedeli Belirlenemez – Yargıtay 5. HD 2026/7660 E., 2026/12778 K.

Son güncelleme:

YARGITAY KARARI
Emsal Fiyatlarının Ortalamasıyla Kamulaştırma Bedeli Belirlenemez
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2026/7660 E., 2026/12778 K., 14.09.2026
Mahkeme
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi
Esas / Karar
2026/7660 E. · 2026/12778 K.
Karar tarihi
14.09.2026
İncelenen karar
Asliye Hukuk Mahkemesi, 2023/356 Esas, 2024/266 Karar
Dava türü
Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil (2942 s. K. m. 10)
Sonuç
Bozma

Kararın özeti

Ankara'daki bir taşınmaz için açılan bedel tespiti ve tescil davasında Daire, daha önce verdiği bozma kararına uyulduğu hâlde gereğinin yerine getirilmediğini saptamıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporu, emsal olarak başka dava dosyalarına konu taşınmazları kullanmış, bunların metrekare birim fiyatlarının aritmetik ortalamasını alıp dava tarihine endekslemiş ve dava konusu taşınmazın değerini bu yolla bulmuştur. Daire, emsallerle taşınmaz arasında üstün ve eksik yönler ile oranlar gösterilerek yapılmış bir karşılaştırma içermeyen bu raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını belirtmiştir. Yeniden yapılacak yargılamada taraflara yakın tarihli ve benzer yüzölçümlü satışları bildirme imkânı tanınması, gerekirse resen emsal getirtilmesi, taşınmazın ve emsallerin imar veya kadastro parseli olup olmadığının sorulması, kroki, vergi değerleri ve satış akit tablolarının dosyaya alınması ve yeni bir bilirkişi kuruluyla keşif yapılması gerektiği belirtilerek ilk derece kararı bozulmuştur.

Kararın tam metni

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/356 Esas, 2024/266 Karar

KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, … ilçesi, … Mahallesi 27 83… parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tapuya tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; bedele ilişkin itirazları saklı kalmak üzere karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.04.2021 tarihli ve 2020/222 Esas, 2021/269 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 17.05.2022 tarihli ve 2021/1279 Esas, 2022/909 Karar sayılı kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararı kaldırılarak; dava konusu taşınmazın vasfının arsa olup olmadığı hususunun kesin olarak tespiti yönünden bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi gerektiğinin düşünülmemesi nedeniyle İlk Derece Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen metrekare birim fiyatının düşük olduğunu, yakın konumdaki taşınmazlar için daha yüksek metrekare birim fiyatı belirlendiğini, usule uygun bir emsal araştırılması yapılmadan, önceki mahkeme kararlarına dayanılarak bedel belirlenmesinin doğru olmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Mahkemece bozmaya uyulmuşsa da bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. Şöyle ki hükme esas alınan bilirkişi raporunda incelenen emsallerin başka dava dosyalarında yargılamaya konu olan taşınmazlardan oluştuğu ve emsallerin tespit edilen metrekare birim fiyatlarının aritmetik ortalaması alınarak dava tarihine endekslenmesi suretiyle dava konusu taşınmaza değer biçildiği anlaşılmıştır. Bu rapora göre hüküm kurulması mümkün değildir. Hükme esas bilirkişi raporu denetlenmeden karar verilmesi doğru olmadığı gibi emsal taşınmazların satış fiyatlarının ortalaması alınarak usul ve kanuna uygun karşılaştırma yapılmadan bedel tespit eden rapor inandırıcı ve hüküm kurmaya elverişli değildir.

4. Bu durumda; dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibarıyla, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

14.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak

Karar metni, Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’nde yayımlanan anonimleştirilmiş metinden değiştirilmeden alınmıştır. Özgün metin: https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1236560800. Özet paragrafı kamulastirma.net tarafından hazırlanmıştır; kararın bağlayıcı içeriği tam metindir.

Bilgilendirme amaçlıdır. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya mütalaa niteliği taşımaz. Her olayın koşulları farklıdır, mevzuat ve içtihat zamanla değişebilir.