Kamulaştırmasız El Atma Davalarında Kesinlik Sınırı

Hukuk yargılamasında “kesinlik sınırı”, bir davanın istinaf veya temyiz gibi üst kanun yollarına başvurulup başvurulamayacağını belirleyen parasal eşiği ifade eder. Eğer dava değeri ya da hükmedilen miktar bu sınırın altında kalıyorsa, karar kesinleşir ve üst mahkemeye gidilemez. Bu kurumun temel amacı, yargılamayı hızlandırmak ve yüksek mahkemelerin iş yükünü azaltmaktır.

Kesinlik sınırı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda düzenlenmiştir:

• HMK m. 341: Miktar veya değeri belli tutarı geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Asıl alacağın yalnızca bir kısmı dava edilmişse kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir. Manevi tazminat davalarında ise miktara bakılmaksızın istinaf yoluna başvuru mümkündür.
• HMK m. 362: Miktar veya değeri belli tutarı geçmeyen davalara ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararları temyiz edilemez.
• HMK m. 369: Temyiz incelemesinde duruşma yapılabilmesi için kararın değerinin belirli bir parasal sınırı aşması gerekir.
• HMK Ek Madde 1: Bu sınırların her takvim yılı başında, Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacağı düzenlenmiştir.

2025 Yılı İçin Güncel Rakamlar

2025 yılı yeniden değerleme oranı %43,93 olarak belirlenmiş ve parasal sınırlar buna göre artırılmıştır. Buna göre:

• İstinaf kesinlik sınırı: 40.660 TL
• Temyiz kesinlik sınırı: 544.472 TL
• Temyizde duruşma sınırı: 816.813 TL
• Senetle ispat zorunluluğu sınırı (HMK m. 200): Yaklaşık 33.750 TL

Bu rakamlar, davanın değerine göre hangi kanun yoluna başvurulabileceğini belirlemektedir.

Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar

1. Davanın Konusu: Kesinlik sınırı değerlendirilirken yalnızca asıl alacak veya dava konusu değer dikkate alınır. Faiz, vekâlet ücreti, yargılama giderleri bu hesaba dahil edilmez.
2. Kısmi Davalar: Davanın yalnızca bir kısmı talep edilmiş olsa dahi, kesinlik sınırı alacağın tamamı üzerinden hesaplanır.
3. Manevi Tazminat Davaları: Bu davalarda istinaf yoluna başvuru miktara bakılmaksızın mümkündür. Ancak temyiz için parasal sınır dikkate alınır.
4. Karar Tarihi: Kesinlik sınırının belirlenmesinde karar tarihi esas alınır. Örneğin, istinaf için ilk derece mahkemesinin karar tarihi, temyiz için ise Bölge Adliye Mahkemesi’nin karar tarihi dikkate alınır.

Kamulaştırmasız El Atma Davaları Bakımından Kesinlik

Kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davalarında kesinlik sınırı toplam dava değeri üzerinden mi, yoksa her bir davacının payı ayrı ayrı dikkate alınarak mı belirlenmelidir?

Yargısal içtihatlarda da benimsendiği üzere, kanun yollarına başvuru hakkının varlığı her davacı açısından kendi payı çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Yargıtay 5 Hukuk Dairesinin 22.02.2024 tarih ve 2023/7065 Esas 2024/2119 Karar sayılı ilamında da bu şekilde hüküm kurulmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme
sonucunda gereği düşünüldü:
Miktar veya her paydaş için değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen
miktarın her paydaş için değeri kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı
maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz
dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
Dosya içeriğine göre her paydaş için hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktar karar tarihi
itibarı ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kalmaktadır.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin  2023/445 Esas  2024/2184 Karar sayılı ilamında da bu şekilde hüküm kurulmuştur.

Mahkemece tespit edilen ve hüküm altına alınan toplam bedel 1.202,42-TL’dir.
HMK.nun 341/2 maddesi gereğince mahkeme karar tarihi itibariyle kesinlik sınırı 8.000,00-TL
olup, bu miktarın altında kalan bedeller kesin olduğundan bu karara karşı istinaf yoluna
başvurulamaz.
Açıklanan nedenle; davalı idare vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu miktar
itibariyle kesin olduğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.