Karayolları Genel Müdürlüğü Kamulaştırma İşlemleri
1-Kamulaştırma Kararı Sonrası Tapu Siciline Şerh İşlenmesi
Kamulaştırma karar alınmasını müteakip kamulaştırma planında yer alan taşınmazların tapu kütüğündeki beyanlar hanesine Kamulaştırma Kanununun 7. Maddesine göre şerh konur. Kanunun 7. Maddesine göre konulan bu şerh mülkiyeti kısıtlayıcı bir şerh olmayıp bilgilendirme amaçlı konulmaktadır. Bu şerh kamulaştırma işlemlerinin 6 ay içerisinde başlayacağı bilgisini verir. Bu süre zarfında malikler taşınmazların satışını ve devrini gerçekleştirebilirler. Yasa gereği 6 ay içerisinde KGM kamulaştırma işlemine başlamaz ise şerh resen silinmelidir.
Ancak uygulamada tapu müdürlüklerin işlem yoğunluğu sebebi ile bu şerhler resen silinmemektedir. Maliklerin şerh terkinini bir dilekçe ile talep etmeleri gerekmektedir.
2- Takdir Komisyonunca Kamulaştırma Bedelinin Tespiti
Karayolları Genel Müdürlüğü bünyesinde taşınmazın değerinin belirlenmesi için bir komisyon oluşturulur. Bu komisyon en az üç kişiden teşekkül eder. Bir veya birden fazla kıymet takdir komisyonunun görevlendirilmesi mümkündür. Komisyon tarafından kamulaştırmaya konu taşınmazlar arazide tek tek görülür, üzerindeki ağaç, bina, kuyu, çit, duvar vs. müştemilat parsel ile birlikte, resimlenir ve tutanağa bağlanır. Müştemilata ilişkin bu tutanak komisyon üyeleri ile beraber tespit esnasında komisyona eşlik eden taşınmaz sahibi veya gerek görülürse muhtar tarafından da imzalanır.
Ancak uygulamada 2. maddenin uygulanması sorunlar çıkmaktadır. Komisyon taşınmazların değerlerini tek taraflı olarak ve rayiç bedellerin altında belirlemektedir.
3-Kamulaştırma Görüşmelerine Davet
Kamulaştırma görüşmeleri için taşınmaz sahiplerine tebligat ile veya İdare personelince bilgilendirme yapılır. Taşınmaz maliklerinin bu konuda çok dikkatli olması gerekir. Kamulaştırma davetleri kurum tarafından resmi tebligat ile yapılır. Kamulaştırma görüşmeleri KGM binalarında gerçekleştirilir.
4- Kamulaştırma Görüşmeleri
Kamulaştırma görüşmeleri sırasında maliklere idarenin teklifi iletilir. Her ne kadar pazarlık usulü ile görüşmeler gerçekleştiriliyor olsa da idarenin teklifi bellidir. Kamulaştırma görüşmeleri için görevlendirilen personeller bu teklifin dışına çıkamazlar.
Görüşmeler sırasında teklif edilen bedelin analizi çok önemlidir. Teklif edilen bedelin düşük olduğu düşünülüyorsa anlaşmazlık tutanağı imzalanmalıdır. İdarenin teklif ettiği bedelin kabulü ile birlikte mülk sahibinin taşınmaz üzerindeki tüm hakları sona erer, dava yolları kapanır. Bu nedenle kamulaştırma görüşmelerine avukat ile katılmak ileride yaşanacak hak kayıplarının önüne geçecektir.
5- Kamulaştırma Teklifinin Kabulü ve Kamulaştırma Bedelinin Ödenmesi
Kamulaştırma Görüşmelerinde teklifin kabul edilmesi durumunda anlaşma tutanağı imzalanır. Anlaşma sağlanan taşınmazların maliklerince imzalanan «Satınalma Tutanağı» tapuda Karayolları Genel Müdürlüğü
adına yapılacak tescil işleminin hukuki dayanağı olup satın alma tutanakları tescil bildirimleri ile birlikte ilgili Tapu Müdürlüğüne gönderilir. Tapu Müdürlüğünce Karayolları Genel Müdürlüğü adına tescil/terkin işlemleri tamamlandıktan sonra satın alma tutanağında yer alan kamulaştırma bedelleri ilgililerine ödenir. Ödemelerin 45 gün içinde yapılması gerekir.
Ancak KGM Kamulaştırma birimlerindeki ve tapu müdürlüklerindeki işlem yoğunluğu, taşınmaz üzerindeki takyidatların kaldırılamaması vb nedenlerle tescil işlemleri geciktiğinden ödeme süreci aylar sonrasına sarkabilmektedir.